مقدمه

برخی مواقع سازمان ‌ها یا کسب و کارها نیاز دارند که از سیستم‌ ها و فناوری‌ های جدید استفاده کنند و سیستم خود را به سطوح بالاتر ارتقا دهند تا از قابلیت ‌ها و مزایای نسخه‌ های جدید بهره ببرند. اما در انجام این کار با برخی مشکلاتی روبرو می‌ شوند.
از آنجایی که اطلاعات مهم و حساس سازمان‌ ها در پایگاه داده و بانک ‌های اطلاعاتی همچونSQL Serverها نگهداری و ذخیره می‌ شوند و انتقال این اطلاعات از اهمیت بیشتری برخوردار است، و از طرف دیگر به دلیل وجود نسخه‌ ها و ویرایش ‌های گوناگونی از این نرم افزار در بازار و اهمیت ارتقاء این سیستم‌ ها قصد داریم در این مقاله پس از اشاره به اهمیت استفاده از آنها و آشنایی مختصر با قابلیت ‌ها و ویژگی‌ های SQL Server 2005 و SQL Server 2014 به نحوه ارتقا دادن آن ‌ها اشاره کنیم. پس در ادامه مقاله با ما همراه باشید.

اهمیت SQL Server

SQL Server ابزارهای مدیریت داده و اطلاعات تجاری (BI) را در اختیار برنامه ‌نویسان قرار می ‌دهند و از مهم ‌ترین خدمات آنها می‌ توان به خدمات کیفیت داده‌ های اس‌کیوال سرورSQL Server و خدمات دیتای SQL Serverاشاره کرد. این نرم افزار در طراحی وب و تجارت کاربرد فراوانی دارد.
از دیگر دلایل مهمی که باعث شده است استفاده و یادگیری از آن اهمیت بیشتری داشته باشد عبارتند از:

  •  اتحاد و یکپارچگی با زبان جاوا
  •  قابل اجرا بودن بر روی هر وسیله ‌ای
  •  عدم نیاز به کد نویسی
  •  سهولت یادگیری
  •  محیط کاربری آسان
  •  دارای زبان ساده و Interactive
  •  ارائه درک بهتر از پایگاه داده و مدیریت آنها

گر چه از SQL Server در توسعه نرم افزار و اپلیکیشن استفاده نمی شود اما برای پشتیبانی نرم افزارها و اپلیکیشن‌ ها کاربرد دارد. از آنجایی که هر نرم افزار یا اپلیکیشنی معمولاً به پایگاه داده نیاز دارد، پس در هنگام نوشتن نرم افزار و اپلیکیشن ‌ها نیاز به SQL Server است و لذا می ‌توان گفت که یادگیری SQL Server یک انتخاب نیست بلکه برای ارتباط با پایگاه داده یک ضرورت است.

نسخه‌ ها و ویرایش ‌های SQL Server

اولین نسخه SQL Server توسط مایکروسافت و در سال 1988 منتشر شد.
SQL Server دارای نسخه‌ های متفاوتی بوده و هر نسخه از آن دارای پنج ویرایش (Edition) می باشد و هر ویرایش دارای ویژگی ‌ها، اجزاء و قابلیت‌ های مختلفی است و در نتیجه در قیمت های آنها هم تاثیر زیادی دارد. این ویرایش‌ ها عبارتند از:

  •  Enterprise
    نسخه ای کامل می باشد که همه ویژگی های SQL Server در آن گنجانده شده است و قیمت آن هم بسیار گران تر است. و برای برنامه‌ های بزرگتر و مهمتر‌ مناسب است.
  •  Standard
    این مجموعه دارای ویژگی‌ هایی جزئی از ویرایش Enterprise است و بر روی سرور بسته به تعداد هسته پردازنده و حافظه قابل تنظیم است و محدودیت‌ هایی دارد.
  •  Developer
    این نسخه تمامی ویژگی های نسخه Enterprise را دارد اما با مجوز محدود برای استفاده در اهداف توسعه ‌ای مواجه است. و مجاز به استفاده در محیط واقعی و تولیدی نیست.
  •  Web
    این نسخه مقرون به صرفه ترین نسخه SQL Server است ولی فاقد ویژگی هایی مثل هوش تجاری و یا ویژگی های پیشرفته موجود در نسخه enterprise است.
  • Express
    نسخه Express نسخه ‌ای رایگان، سبک و با محدودیت های مختلف است. و اطلاعات کمی را در سطوح شرکت و سازمان ذخیره می‌ کند.

SQL Server 2005 چیست و چه قابلیت ‌هایی دارد؟

SQL Server 2005 سیستم مدیریت و تجزیه و تحلیل بانک های اطلاعاتی است که توسط شرکت نرم افزاری مایکروسافت طراحی و ارائه شده است. امكانات گسترده‌ ای كه در این نسخه تعبیه شده است، طراحی و پیاده‌سازی بانك‌ های اطلاعاتی را سرعت بخشیده و تلفیق و انطباق آن با انواع فناوری ‌های نو مانند XML وADO.NET منجر به افزایش قدرت و كارایی آن شده است.
از مهم‌ترین ویژگی‌ ها و امکانات آن می ‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  بهره گیری از مکانیسم امنیتی نوین و مطمئن با مدیریت آسان تر
  •  قابلیت بسط پذیری در سازمان های بسیار بزرگ
  •  سرعت دسترسی به اطلاعات
  • فراهم آوردن و به کارگیری اطلاعات در یک بانک اطلاعاتی
  •  قابلیت پردازش های تجزیه و تحلیلی (Analysis Services)
  •  بهره گیری از مزایای سیستم گزارش گیری (Reporting Services)
  •  ابزارهای مدیریتی اولیه و پیشرفته (Management Tools)
  • مجهز به ابزارهای توسعه ‌ای (Development tools)
  •  مجهز به سیستم‌ های هوشمند و تحلیلی برای طراحی و تجزیه و تحلیل یک بانک اطلاعاتی، استخراج داده ها، جابه جایی اطلاعات و بارگذاری آنها، استخراج اطلاعات OLAP، و …
  •  بهره گیری از قدرت .Net برای ایجاد اشیا پایگاه داده
  •  مجهز به SSIS (SQL Server Integration Services )
  •  ارائه روش های جدید برای برنامه نویسی پایگاه داده

SQL Server 2014 چیست و چه قابلیت‌ هایی دارد؟

شرکت Microsoft با ارائه ویژگی ‌های جدید در OLTP(Online Transaction Processing )، انبار داده‌ ها و آنالیز پایگاه داده بدون نیاز به خرید سخت افزارهای خاص، باعث افزایش سرعت اجرای پرس و جوها) Queryها( شده است. علاوه بر آن قابلیت‌ های دیگری را در سایر زمینه‌ ها ارائه و بهبود داده ‌است.

SQL Server 2014 پلتفرم اطلاعاتی مایکروسافت و فصلی نو در سیستم عامل های ابری (Cloud) است که امکان ایجاد پلتفرمی مناسب و پایدار برای زیرساخت‌ ها ، برنامه ها و داده‌ ها را فراهم نموده است. پوشش دادن دیتاسنترها، میزبانی دیتاسنترهای مراکز ارائه سرویس و ابر عمومی مایکروسافت از ویژگی ‌های بارز آن می باشد.
یکی از فواید SQL Server 2014 برای کسب و کارها و سازمان ها، امکان حفظ داده به صورت موثر و کارا و استفاده از آنها در برنامه های دسکتاپی، موبایل، دیتاسنترها و ابرهای عمومی، خصوصی و یا ترکیبی می باشد.
از مهمترین قابلیت هایی که مایکروسافت در نسخه SQL Server 2014 ایجاد کرده است عبارتند از:

  •  افزایش در دسترس بودن، مقیاس پذیری و انعطاف پذیری نسبت به نسخه ‌های قبلی
  •  امکان OLTP در حافظه (In-memory OLTP)
  •  افزونه بافر پول برای SSD یا (Buffer Pool Extension to SSD)
  •  رمزگذاری پشتیبان (Back-up encrypt)
  •  بازیابی مشکلات بزرگ (Disaster recovery) در Azur
  •  تسهیل قابلیت انتقال دیتابیس ها از یک سرور به سرور دیگر
  •  ارتقای فناوری نگهداری و ذخیره سازی اطلاعات از طریق سیستم Change Data Capture
  •  افزایش پشتیبانی از ذخیره سازی حجم زیادی از اطلاعات
  •  مجهز به ابزاری موسوم به SQL Server Migration Assistant برای مهاجرت به نسخه جدید

سیستم عامل‌ های مناسب برای SQL Server 2005 و SQL Server 2014

SQL Server 2005 را می‌ توان روی سیستم عامل Windows server 2003 و Windows XP SP2 نصب کرد.
SQL Server 2014 با سیستم عامل Windows Server 2012 R2 به بعد سازگار است. توجه داشته باشید در صورتیکه بر روی ویندوز 7، 8 و 10 نصب SQL Server 2014 را انجام می ‌دهید از نسخه Standard استفاده نمایید و در صورتیکه در ویندوز سرور 2008 به بعد این کار را انجام می ‌دهید از نسخه Enterprise که یک نسخه کامل‌ تری است استفاده کنید.

مراحل ارتقاء SQL Server

برای ارتقاء نسخه‌ های SQL Server از دو روش زیر استفاده می ‌شود:

  • نصب نسخه جدید
    در این روش نسخه جدیدی خریداری و نصب می ‌شود. این روش زمان ‌بر بوده و نیاز به هزینه اضافی دارد.
  •  به روز رسانی نسخه موجود
    در این روش که راحت ‌تر از روش نصب نسخه است، می ‌توان نسخه فعلی را بدون اینکه بانک ‌ها و Login های داخل SQL دچار مشکل شوند، ارتقا داد.
    به هر حال به یاد داشته باشید ارتقاء نسخه‌ های SQL Server به طور پلکانی انجام می ‌شود بدین صورت که برای انتقال دیتا بیس‌ های یک سرور پایگاه داده SQL Server 2005 به SQL Server 2014 ابتدا باید آن را به نسخه SQL Server 2008 یا SQL Server 2012 آپگرید ( upgrade ) کنید و سپس به SQL Server 2014 انتقال دهید و یک اینیتنس ( instance ) جدید نصب کنید.
    و یا می‌ توانید InPlace Upgrade کنید یعنی اینستن SQL Server 2005 را به SQL Server 2014 تغییر دهید که این کار دارای ریسک است. به این دلیل که اگر مشکلی ایجاد شود امکان دسترسی به پایگاه داده‌ ها وجود ندارد، چرا که در حین آپگرید تمامی Common Features مانند SSIS، SQL Browser و فایلهای DLL به SQL Server 2014 تغییر یافته که دیگر نمی توان به SQL Server 2005 بازگردانی کرد.

برای درک بهتر موضوع به مثال زیر که مراحل به روز رسانی بانک اطلاعاتی را از SQL Server 2008 R2 به SQL Server 2014 را بیان می ‌کند، دقت کنید.

  1. توقف سرویس در حال اجرای SQL Server (MS SQL Server) برای
  2. کپی فایل پایگاه داده در مسیر زیر:
    C:\Program Files\Microsoft SQL Server\MSSQL10_50.MSSQLSERVER\MSSQL\DA
  3. قرار دادن فایل های پایگاه داده (DB) در پوشه SQL Server 2014 با استفاده از مسیر زیر و past کردن فایلهای DB در آن پوشه.
    C:\Program Files\Microsoft SQL Server\MSSQL12.SQL2014\MSSQL\DATA
  4. باز کردن SQL Server 2014 و انتخاب SQL Server Authentication و وارد کردن پسورد.
  5. راست کلیک برروی Databases و انتخاب گزینه Attach.
  6. کلیک بر روی Add و انتخاب فایل MDF و LDF کپی شده در پوشه.
  7. پس از کلیک کردن بر روی OK، دیتابیس به SQL 2014 ارتقا خواهد یافت.

نکته پایانی و نحوه دریافت آخرین به روز رسانی ‌ها

جهت نصب و به روز رسانی نسخه جدید همواره از نصب آخرین و به روزترین وصله ‌های امنیتی و بسته‌ های سرویس اطمینان حاصل کنید. استفاده از آخرین نسخه نرم افزار می ‌تواند در محدود سازی آسیب پذیری‌ ها کمک کند. وصله ‌های امنیتی شامل به روز رسانی‎ هایی هستند که ضعف ‌های امنیتی را برطرف می‌ کنند. و بسته ‌های سرویس اطمینان شامل وصله‌ هایی برای برطرف سازی برخی مشکلات کارایی هستند.
دریافت آخرین به روز رسانی‌ ها به روش خودکار و توسط windows updateو یا با روش دستی و از طریق وبسایت مایکروسافت انجام می‌ شود.
به یاد داشته باشید قبل از نصب، از یک محیط آزمایشی جهت بررسی وصله ‌های امنیتی استفاده کنید.
بیشتر به روز رسانی‌ های SQL Server از نشانی زیر بدست می‌آید:

http://blogs.msdn.com/b/sqlreleaseservices/
https://support.microsoft.com/en-us/kb/2958069