مقدمه

در موضوع اهمیت پایگاه داده تفاوتی ندارد که یک سازمان کوچک باشد یا کمپانی های مشهور و بسیار بزرگ، در هر صورت عملکرد صحیح و درست پایگاه داده برای ادامه کارکرد سازمان ها الزامی است. اگر هرگونه مشکلی برای پایگاه داده به وجود بیاید و عملکرد آن دچار اختلال شود، می تواند شرکت ها را با مشکلات بزرگی مواجه کند و دسترسی کاربران را به پایگاه داده آنها قطع کند. بنابراین دلایل و دلیل های پراهمیت دیگر، باید همیشه مراقب مشکلات احتمالی و حتی مشکلات جزئی پایگاه داده بود. به این منظور وظیفه مدیران پایگاه داده مانیتورینگ و مراقبت همیشگی آن است. امروز در این مقاله می‌خواهیم در این باره صحبت کنیم و بهترین ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده را معرفی کنیم.

دسته‌ بندی بهترین ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده

با توجه به نرم افزارهای بسیار زیادی که برای این کار وجود دارند و تبلیغات زیادی که برای هر کدام از آن ها صورت می‌ گیرد، انتخاب یک نرم افزار مناسب برای مانیتورینگ سرور کار راحتی نیست. به همین منظور ما چند نمونه از بهترین نرم افزارهای مانیتورینگ سرور را معرفی کرده و مزایا و معایب هر کدام را در اختیار شما قرار می دهیم که با توجه به هدف خود از آن ها استفاده کنید. قبل از معرفی نرم افزارهای مانیتورینگ سرور می خواهیم تمام آن ها را در ۵ دسته قرار دهیم که معرفی و شناخت آنها برای شما راحت ‌تر باشد. این ۵ دسته شامل موارد زیر می شود:

  • ابزارهای خط فرمان یا همان Command Line
  • نرم افزارهای مانیتورینگ دسکتاپ یا Desktop Monitoring
  • ابزارهای نظارت بر زیرساخت ها یا Infrastructure Monitoring
  • ابزارهای نظارت کننده بر روی گزارش ها یا Log Monitoring
  • و ابزارهای نظارت کننده روی شبکه یا Network Monitoring

در ادامه به معرفی بهترین ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده می پردازیم.

نرم‌افزار SQL Diagnostic Manager

نرم‌افزار Idera Diagnostics Manager یکی از برترین نرم‌افزارهای مانیتورینگ بانک اطلاعاتی برای SQL Server می‌باشد.

این نرم افزار قدرتمند دارای امکانات جذاب و حرفه‌ای در حوزه مانیتورینگ SQL Server است، در این قسمت برخی از امکانات این نرم‌افزار مانیتورینگ قدرتمند باهم بررسی میکنیم.

  • امکان مانیتورینگ بیش از 1800 شاخص تخصصی در پایگاه اطلاعاتی SQL Server
  • امکان ارسال Alarm به صورت ایمیل، SMS (با توجه به SMS سرور سازمان)
  • امکان مانیتورینگ Jobهای SQL Server و تعیین Action برای Fail شدن آنها
  • امکان تهیه Baseline
  • امکان تهیه گزارش‌های تحلیلی و تخصصی روی بانک اطلاعاتی
  • امکان برنامه نویسی برای تهیه شاخص‌های سفارشی متناسب با Business
  • امکان تهیه گزارش‌های قابل پیش‌بینی (پیش‌بینی رشد جداول ، پیش‌بینی رشد اندازه دیسک‌ها و…)
  • امکان مانیتورینگ کوئری‌های اجرا شده توسط برنامه‌ها
  • امکان استخراج کوئری‌های کند
    امکان استخراج Deadlock

بررسی Solar Winds Server & Application Manager

این نرم افزار که آن را به عنوان اولین مورد از لیست نرم افزارها معرفی می کنیم، قابلیت نصب بر روی ویندوز و لینوکس را دارد. از نکات مثبت این ابزار پر استفاده، رایگان بودن آن و امکان دسترسی راحت به آن است. از مزایای دیگر آن می توان قابلیت اداره و نظارت همزمان چند سیستم را نام برد که کار را برای شرکت های بزرگ بسیار راحت تر می کند.

همچنین در رابطه با مشکلات ایجاد شده بسیار هوشمند عمل کرده و نه تنها علت ایرادات به وجود آمده را تشخیص می دهد بلکه می تواند برای جلوگیری از ایجاد آن ها هشدارهای پیشگیرانه ارسال کند. همچنین در حالت کارکرد عادی سیستم این ابزار اطلاعات و نقشه کارکردی بسیار مفیدی را از پایگاه داده در اختیار ما قرار می دهد.

بررسی Atera

کاربرد اصلی این ابزار در نظارت و مانیتورینگ سرور از راه دور است. با استفاده از امکانات این برنامه که بر پایه ی سرویس های ابر محور کار می کند مدیران و مسئولان شبکه می توانند در هر لحظه بر عملکرد آن نظارت داشته باشند. از جمله مواردی که این نرم افزار را به یکی از بهترین ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده تبدیل می کند برطرف کردن نیازهای MSP، خدماتی مثل اتوماسیون حرفه ای و نظارت از راه دور است.

همچنین مدیریت نرم افزارهای موجود روی سرور، نظارت و مانیتورینگ به صورت End Point، نظارت بر سلامت Device از طریق SNMP، بررسی ظرفیت شبکه، سرور، ایمیل و بسیاری از موارد دیگر از جمله قابلیت های ویژه این ابزار هستند.

Datadog Infrastructure

این ابزار در دسته بندی ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده در دسته ابزارهای مانیتورینگ زیر ساخت ها قرار می گیرد. این سرویس نیز بر اساس فضای ابری کار می کند و جز سرویس های Front End است. در واقع نحوه کار این ابزار به این صورت است که ابتدا به بررسی مشکلات پرداخته و سپس از طریق ارتباطات موجود در سرور مشکل اصلی را ردیابی می کند. از امکانات این ابزار می توان به دریافت عملکرد کلی سیستم برای بررسی های کلی، امکان نظارت بر روی سرورها در مکان های مختلف، وجود امکان ردیابی، تشخیص به موقع و مناسب عملکردهای ناهنجار و… اشاره کرد.

بررسی ابزار Paessler PRTG

این ابزار که توسط یک شرکت آلمانی تولید شده است یکی از معروف ترین و شاخص ترین ابزارهای مدیریتی در رابطه با مسائل مربوط به سرور و یکی از بهترین ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده است. با استفاده از این ابزار قادر خواهید بود بر روی Deviceها، نرم افزارها و تمام موارد مرتبط با سرور نظارت و کنترل داشته باشید و درباره آن ها خلاصه عملکرد و در صورت بروز مشکل هشدار دریافت کنید.

روش عملکرد این برنامه در واقع استفاده از فناوری های SNMP، WMI، SSH و… است. از مشخصات این ابزار امکان قابلیت نظارت و کنترل سرور بر اساس الگوریتم های از قبل تنظیم شده، مدیریت بر برنامه IIS Server، مانیتورینگ سیستم Citrix، پشتیبانی از هر سه سیستم عامل معروف و رابط کاربری ساده و قدرتمند آن است که مجموع این قابلیت ها و موارد بسیار دیگر، دست شما را باز می گذارند تا کنترل زیادی بر روی پایگاه داده مورد نظر داشته باشید.

بررسی ابزار Manage Engine OpManager

عملکرد این ابزار هم مانند چند نمونه دیگر از ابزارهایی که معرفی کردیم بر اساس SNMP است. سیستم عامل های منطبق با این برنامه ویندوز و لینوکس هستند و بر روی سیستم عامل مک او اس کار نمی کند. بیشترین استفاده این برنامه در دنیا برای مانیتورینگ زیرساخت های شبکه سرور و سیستم های متصل به آن است و برای پایگاه های داده بزررگ که ورودی و خروجی پایینی دارند استفاده می شود. در هنگام استفاده از این نرم افزار به صورت لحظه ای آپدیت هایی از وضعیت شبکه و سرور دریافت می کنید.

همچنین اطلاعات و وضعیت پایگاه داده نظیر ارتباطات آن، در دسترس بودن، دستگاه های متصل و فعال، فعل و انفعالات آن و موارد دیگر را با نمودارهای گرافیکی بسیار ساده کرده و در اختیار شما می گذارد. از جمله ویژگی های مطلوب این برنامه ارائه گزارش های بسیار دقیق و جزئی به ساده ترین صورت و تفهیم آسان آن ها، مدیریت فایروال و امنیت پایگاه داده، نظارت بر روی مدت زمان پاسخ دهی و… است.

بررسی ابزار Operations Bridge

در ادامه بررسی بهترین ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده می خواهیم این ابزار را بررسی کنیم. این ابزار نیز در دسته ابزارهای نظارتی بر زیر ساخت ها قرار می گیرد و از نرم افزارهای بسیار پر استفاده در ویندوز است. امکان استفاده و مانیتورینگ از راه دور از ویژگی های محبوب آن است و از دیگر ویژگی های آن می توان نمایش لحظه ای تغییرات با گرافیک های جذاب، پشتیبانی از سیستم های ابری و برنامه های SaaS در صورت ضعیف بودن سیستم، ارائه اطلاعات سودمند برای تحلیل ها، قابلیت مچ شدن و هماهنگی با تعداد زیادی از نرم افزارهای کنترل سیستم و دیتابیس و آنالیز مداوم پایگاه داده را نام برد.

نرم افزار Zabbix

Zabbix یکی از پر قدرت ترین نرم افزارهای نظارت بر روی عملکرد پایگاه داده است که بیشتر روی عملکرد سخت افزار سیستم و سرور تمرکز دارد. از ویژگی های اصلی آن این است که رابط کاربری آن قابل تنظیم بوده و همچنین یک برنامه کد منبع باز است که آن را به یکی از ابزارهای حرفه ای تبدیل می کند. قابلیت آنالیز این ابزار فوق العاده است و داده ها را از تمام ورودی ها و منابع جمع آوری کرده و به بررسی آن ها می پردازد.

به نحوی که حتی می تواند ترافیک استفاده شده را برای آینده پیش بینی کند. پشتیبانی از پروتکل ها و استاندارهای IPMI، SNMP و IPv6، پردازش قدرتمند داده ها، شناسایی Deviceها به صورت خودکار، قابلیت ارسال هشدارهای مختلف و… از جمله قابلیت هایی هستند که این ابزار را به یکی از بهترین ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده تبدیل می کند.

بررسی ابزار Pandora FMS

یکی دیگر از ابزارهای نظارت بر پایگاه داده نرم افزار Pandora FMS است. قابلیت منحصر به فرد این ابزار یکپارچه بودن آن و وجود امکان تنظیم هشدارها بر اساس رویدادهای مختلف و تنظیم آن ها است. این ابزار بر روی سیتم عامل های ویندوز و لینوکس کارکرد دارد و جز نرم افزارهایی است که برای کنترل تجهیزات شبکه هم از آن استفاده می شود. داشتن پروتکل های استاندارد Netflow، WMI، SNMP و… ، یافتن اتوماتیک دستگاه های جدید و اضافه کردن آن ها به نقشه شبکه و پشتیبانی از بسیاری از نرم افزارهای دیگر کنترل و مدیریت سرور از ویژگی های خاص این ابزار پر استفاده است.

جمع بندی

همانگونه که اشاره کردیم دسته های مختلفی از نرم افزارهای مانیتورینگ پایگاه داده وجود دارند که استفاده از آنها در مرحله اول به کاربرد شما و نوع استفاده از پایگاه داده بستگی دارد. به عنوان مثال اکثر این نرم افزارها برای کنترل تعداد محدودی از دستگاه ها تنظیم شده اند اما تعدادی از آنها نیز وجود دارند که با پشتیبانی از سیستم های ابری می توانند تعداد بسیار زیادی از دستگاه ها را پشتیبانی کنند. بیشتر نرم افزارهای مانیتورینگ پایگاه داده نیاز به پرداخت هزینه دارد اما در بین آنها نرم افزارهای رایگانی با کارکرد خوب نیز پیدا می شوند. نوع سیستم عامل مورد استفاده مورد دیگری است که باید برای استفاده از ابزارها مورد نظر داشته باشید چرا که هر کدام از آنها برای سیستم عامل های خاصی وجود دارد.

همچنین اگر استفاده شما از سرور و دیگر نرم افزارهای کنترل پایگاه داده زیاد است حتماً دقت داشته باشید که ابزاری را انتخاب کنید که با دیگر نرم افزارهای مورد استفاده سازگاری داشته باشد چراکه اگر یکی از بهترین ابزارهای مانیتورینگ پایگاه داده را نیز داشته باشید اما با بقیه ابزارهای شما همخوانی نداشته باشد، عملا استفاده ای ندارد.